A respiración

“O que chamamos “eu” é só unha porta de vaivén que se move cando inhalamos e cando exhalamos”.

Cando practicamos zazen a nosa mente segue sempre a nosa respiración. Cando inhalamos, o aire entra no mundo interior. Cando exhalamos, o aire sae ao mundo exterior. O mundo interior é ilimitado, e o mundo exterior é tamén ilimitado. Dicimos “mundo interior” ou “mundo exterior”, mais realmente hai soamente un mundo, que constitue unha unidade. Neste mundo ilimitado, a nosa garganta é como unha porta de vaivén. O aire entra e sae como alguén que pasa a través dunha porta de vaivén. Se se pensa “eu respiro” o “eu” é extra.Non hai ti para dicir “eu”. O que chamamos “eu” é só unha porta de vaivén que se move cando inhalamos e cando exhalamos. Simplemente móve-se; iso é todo. Cando a mente de un está suficientemente pura e calma para seguir este movemento, non hai nada: non “eu”, non mundo, nin corpo: só unha porta de vaivén.

Así, cando practicamos zazen, todo o que existe é o movemento da respiración, pero somos conscientes deste movemento. Non deberíades estar distraídos. Mais ser consciente do movemento non significa ser consciente do voso pequeño “eu”, sinón, máis ben, da vosa natureza universal, ou natureza búdica. Este tipo de consciencia é moi importante, porque normalmente somos moi unilaterais. A nosa comprensión usual da vida é dualística: ti e eu, isto e iso, bo e malo.Pero en realidade estas discriminacións son en sí mesmas a consciencia da existencia universal. “Ti” significa ser consciente do universo na forma de ti, e “eu” significa ser consciente del na forma de min. Ti e eu son simplemente portas de vaivén. Esta clase de comprensión é necesaria. Nin sequera debería ser chamada comprensión; é en realidade a verdadeira experiencia da vida a través da práctica do Zen.

Así, cando practicades zazen, non hai idea de tempo ou de espacio. Podedes dicir, “Empezamos a sentar-nos ás seis menos cuarto nesta habitación.” Así tendes algunha idea de tempo (as seis menos cuarto) e algunha idea de espacio (nesta habitación). En realidade o que estades a facer, sen embargo, é simplemente estar sentados e ser conscientes da actividade universal. Iso é todo. Neste momento a porta de vaivén está abriéndo-se nunha dirección e no seguinte momento estará abriéndo-se na dirección oposta. Momento tras momento cada un de nos repite esta actividade. Aquí non hai idea de tempo ou espacio. Tempo e espacio son un. Podedes dicir, “Teño que facer algo esta tarde”, pero en realidade non hai “esta tarde.” Facemos as cousas unha despois doutra. Iso é todo. Non hai tal tempo como “esta tarde” ou “a unha en punto” ou “as dúas en punto”.Á unha en punto xantarás. Xantar é en sí mesmo a unha en punto. Estarás en algures, mais ese sitio non pode ser separado da unha en punto. Para alguén que realmente aprecia a nosa vida, son o mesmo. Pero cando chegamos a estar cansos da nosa vida podemos dicir, “Non debería ter vido a este sitio. Pode ter sido moito mellor ter ido a algún outro sitio para xantar. Este sitio non é tan bo.” Na vosa mente creades unha idea de lugar separada dun tempo real.

O podedes dicir, “Isto é malo, así que eu non debería facer isto”. En realidade, cando dicides, “Eu non debería facer isto” estades facendo non-facer nese momento. Así que non hai elección para vos. Cando separades a idea de tempo y espacio, sentides como se tivesedes algunha elección, pero en realidade tedes que facer algo o tedes que facer non-facer. Non-facer algo é facer algo. Bo e malo estan só na vosa mente. Así que non deberíades dicir, “Isto é bo,” ou “isto é malo”. En lugar de dicir “malo”, deberíades dicir “non-facer”! Se pensades, “isto é malo”, iso creará algunha confusión para vos. Así, no ámbito da relixión pura non hai confusión de tiempo y espacio, ou bo ou malo. Todo o que deberíamos facer é simplemente facer algo a medida que chega. Facer algo! Sexa o que sexa, deberíamos face-lo, incluso se é non-facer algo. Deberíamos vivir neste momento. Así que, cando nos sentamos, concentramonos na nosa respiración e volvemosnos nunha porta de vaivén, e facemos algo que deberíamos facer, algo que temos que facer. Esta é a práctica Zen. Nesta práctica non hai confusión. Se establecedes este tipo de vida non tedes confusión, sexa a que sexa.

Tozan, un famoso mestre Zen, dixo, “A montaña azul é o pai da nube branca. A nube branca é a filla da montaña azul. Durante todo o día eles dependen o un doutro, sin ser dependentes o un doutro. A nube branca é sempre a nube branca. A montaña azul é sempre a montaña azul.” Esta é unha interpretación da vida pura, clara. Pode haber moitas cousas como a nube branca e a montaña azul:home e muller, mestre e discípulo. Eles dependen o un doutro. Pero a nube branca non debería ser molestada pola montaña azul. A montaña azul non debería ser molestada pola nube branca. Son completamente independentes, pero, ainda así, dependentes. Isto é como vivimos, e como practicamos zazen.

Cando nos volvemos verdadeiramente nós mesmos, simplemente volvemosnos unha porta de vaivén, e somos puramente independentes, e ao mesmo tempo, dependentes de todo. Cada un de nos está no medio de miríades de mundos. Estamos no centro do mundo sempre, momento tras momento. Así que somos completamente dependentes e independentes. Se tedes este tipo de experiencia, este tipo de existencia, tedes absoluta independencia; non seredes molestados por nada. Así que cando practiquedes zazen, a vosa mente debería estar concentrada na vosa respiración. Este tipo de actividade é a actividade fundamental do ser universal. Sen esta experiencia, esta práctica, é imposible acadar liberdade absoluta.