Negativo e positivo

”A gran mente é algo que expresar, non algo que entender. A gran mente é algo que tedes, non algo que buscar.”

Canto máis entendedes o noso pensamento, máis difícil atopades falar acerca dél. O propósito da miña charla é darvos algunha idea do noso camiño, pero en realidade, non é algo para falar, senón algo para practicar. A mellor maneira é simplemente practicar sen dicir nada. Cando falamos do noso camiño hai unha tendencia a que se dea algún malentendido, porque o camiño verdadeiro ten sempre como mínimo dous lados, o negativo e o positivo. Cando falamos do lado negativo, falta o lado positivo, e cando falamos do lado positivo, falta o lado negativo. Non podemos falar de forma positiva e negativa ao mesmo tempo. Así que non sabemos qué dicir. É case imposibel falar acerca de Budismo. Así que non dicir nada, simplemente practicalo, é a mellor maneira. Mostrar un dedo ou dibuxar un círculo pode ser o sistema, ou simplemente facer unha prostración.

Se entendemos este punto, entenderemos cómo falar acerca de Budismo, e teremos comunicación perfecta. Falar acerca de algunha cousa será unha das nosas prácticas, e escoitar a charla tamén será práctica. Cando practicamos zazen simplemente practicamos zazen sen ningunha idea de ganancia. Cando falamos acerca dalgunha cousa simplemente falamos acerca dalgunha cousa, soamente o lado positivo ou o negativo, sen intentar expresar algunha idea intelectual unilateral. E escoitamos sen intentar comprender ningunha comprensión intelectual, sen intentar entender desde soamente una visión unilateral. Así é como falamos acerca da nosa ensinanza, ou como escoitamos unha charla.

O camiño Soto ten sempre dobre significado, positivo e negativo. E o noso camiño é, á vez, Hinayanista e Mahayanista. Sempre digo que a nosa práctica é moi Hinayanista. En realidade temos práctica Hinayana con espíritu Mahayana – práctica ríxida, formal con mente informal. Aínda que a nosa práctica parece moi formal, as nosas mentes non son formais. Aínda que practicamos zazen cada mañá da mesma maneira, iso non é razón para chamar a isto práctica formal. É a vosa discriminación a que o fai formal ou informal. Dentro da práctica mesma non hai formal ou informal. Se tedes mente Mahayana, algo que a xente chama formal pode ser informal. Así, dicimos que observa-los preceptos desde unha perspectiva Hinayana é viola-los preceptos desde unha perspectiva Mahayana. Se observades os nosos preceptos dunha maneira soamente formal, perdedes o voso espíritu Mahayana. Antes de entender este punto, sempre tedes un problema: se deberíades observar o noso camiño literalmente, ou se non deberíades preocuparvos acerca da formalidade que temos. Pero se entendedes o noso camiño perefectamente, non existe ese problema, porque calquera cousa que fagades é práctica. Namentres tedes unha mente Mahayana, non hai práctica Mahayana ou Hinayana. Ainda que pareza como se estivesedes violando os preceptos, estades en realidade observandoos no seu verdadeiro sentido. O punto importante e se tedes gran mente ou pequena mente. En resumo, cando o facedes todo sen pensar acerca de se é bo ou malo, e cando facedes algo con toda a vosa mente e corpo, entón, ese é o noso camiño.

Dogen-zenji dixo,”Cando dicides algo a alguén, pode non aceptalo, pero non intentedes lle facer comprender intelectualmente. Non discutades con él; simplemente escoitade as súas obxeccións ata que él mesmo encontre algo equivocado nelas.” Isto é moi interesante. Intentade non forzar a vosa idea sobre alguén, senón máis ben pensar acerca dela con él. Se sentides que tendes gañado a discusión, esa é tamén a actitude errónea. Intentade non gañar no debate; simplemente escoitadeo; pero tamén é erróneo comportarse como se tivesedes perdido. Normalmente cando dicimos algo, tendemos a intentar vender a nosa ensinanza ou forzar a nosa idea. Pero entre estudiantes de Zen non hai un propósito especial en falar ou en escoitar. Ás veces escoitamos, ás veces falamos; iso é todo. É como saudar:”¡Bos días!”. A través deste tipo de comunicación podemos desenvolver o noso camiño.

Non dicir algo pode ser moi bo, pero non hai razón por qué deberíamos estar sempre calados. Calquera cousa que fagades, incluso incluíndo non-facer, íso é a nosa práctica. Iso é unha expresión da gran mente. Así que a gran mente é algo que expresar, non é algo que entender. A gran mente é algo que tedes, non algo que buscar. A gran mente é algo acerca do que falar, ou que expresar pola nosa actividade, ou algo que disfrutar. Se facemos isto, na nosa forma de observar os preceptos non hai camiño Hinayana ou camiño Mahayana. Solo porque buscades gañar algo a traves da ríxida práctica formal, iso convirtese nun problema para vos. Pero se apreciamos calquera problema que teñamos como unha expresión da gran mente, xa non é un problema. Ás veces o noso problema é que a gran mente é moi complicada; ás veces a gran mente é demasiado simple para entendela. Iso tamén é a gran mente. Pero porque intentades entender qué es, porque queredes simplificar a complicada gran mente, vólvese un problema para vos. Así, se tedes un problema na vosa vida ou non, depende da vosa propia actitude, da vosa propia comprensión. Pola dobre ou paradóxica natureza da verdade, non debería haber problema de comprensión se tedes unha gran mente Mahayana. Esta clase de mente será obtida polo verdadeiro zazen.